داستان شب یلدا
در طولانیترین شب سال ایزدی ایرانی از آذرخش و از دل غاری در البرز زاده شد: #مهر (میثره یا #میترا). نور بود و خدای آیین #مهر_پرستی شد، دل جنگاوران و سلحشوران را ربود و نماد پرتو خورشید شد. اسطوره زادهشدنش اما سرآغاز یکی از جشنهای کهن ایرانی شد: #شب_یلدا #شب_چله
در طولانیترین شب سال ایزدی ایرانی از آذرخش و از دل غاری در البرز زاده شد: #مهر (میثره یا #میترا). نور بود و خدای آیین #مهر_پرستی شد، دل جنگاوران و سلحشوران را ربود و نماد پرتو خورشید شد. اسطوره زادهشدنش اما سرآغاز یکی از جشنهای کهن ایرانی شد: #شب_یلدا #شب_چله
در باور ایرانیان پیش از زرتشت، مهر خدای پیمان بود که با نور و گرمای خود بر تاریکی و سرما چیره میشد. از شب یلدا به بعد است که روزها طولانیتر شده تا بهار فرا رسد. جشن #مهرگان نیز به مناسبت مهر بود و به اسطوره اسارت ضحاک بدست فریدون و شکست گئومات مغ توسط داریوش هخامنشی اشاره داشت
#زرتشت که پیامآور دین تک خدایی #مزدیسنا بود، #اهورا_مزدا را میستایید و قربانیکردن برای مهر را برنمیتافت. پس از او اما مهر بتدریج در باور ایرانیان راه یافت، هر چند به عنوان یک ایزد-فرشته. گفته شد که مادرش آناهیتا (ناهید) از نطفه زرتشت در #نیلوفر_آبی در دریاچه هامون باردار گشت
آیین مهر پرستی اما بدست مُغی (به نام #اوستانس؟) به قلمرو دشمنش رفته و با نام #میترائیسم یا #رازهای_میترایی برای دو سده دین اصلی امپراتوری روم شد. محبوب سربازان بود و آیین راستگویی و درست پیمانی شد. برایش پرستشگاههایی به نام #مهرابه یا #میترائیوم از سوریه تا بریتانیا ساختند.
مهر یا #میتراس با کشتن گاو (تاروکتونی) جهان را میآفریند. سپس در شب یلدایی دیگر در کنار یاران خود خون گاو (شراب) و گوشت گاو (نان) را در #شام_آخر میخورد و سوار بر ارابه #سول_اینویکتوس (خورشید شکست ناپذیر) به آسمانها عروج کرده و در آخرالزمان به زمین بازمیگردد تا داوری نهایی کند.
#مهر_پرستان میبایست هفت مرتبه (مرتبط با هفت سیاره) را بپیمایند: کلاغ، همسر، سرباز، شیر، پارسا، پیک خورشید (مهر پیما) و پیر (پدر یا پیر مغان). نوآموزان توسط #مهیار آموزش مییافتند و او بر پیشانی و دستشان خالکوبی (رقم مهر) میکرد و اصول رازداری و درست پیمانی را به آنان یاد میداد.
#میتراییسم اما بدستور امپراتور کنستانتین ممنوع اعلان شد و مسیحیت دین رسمی روم گشت. بسیاری از مناسک مهرپرستی اما به این دین ابراهیمی منتقل شد. تولد عیسی که در تابستان بود #کریسمس شد و همزمان با زایش مهر. مهر از ناهید مادر باکره خود زاده شد و عیسی نیز. کلیسا هم از #مهرابه گرفته شد
نواختن ناقوس، برافروختن شمع، سرود جمعی با موسیقی، شمایل نگاری، بابانوئل، اهمیت یکشنبه (مهر شید یا Sun+Day) و مراسم #شام_آخر و #غسل_تعمید بنیانهای #کیش_مهر بودند. صلیب از چلیپای ایرانی گرفته شد و لباس سرخ اسقفها از روحانیون میترایی. #پاپ نیز از والاترین درجه پیر یا پدر گرفته شد.
ز دوستان تو آموخت در «طریقت مهر»
سپیدهدم که سحر چاک زد شعار سیاه
حلقه «پیر مغانم» ز ازل در گوش است
بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود
در «خرابات مغان» نور خدا میبینم
این عجب بین که چه نوری ز کجا میبینم
مرید «پیر مغانم» ز من مرنج ای شیخ
چرا که وعده تو کردی و او بجا آورد
.
.
سپیدهدم که سحر چاک زد شعار سیاه
حلقه «پیر مغانم» ز ازل در گوش است
بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود
در «خرابات مغان» نور خدا میبینم
این عجب بین که چه نوری ز کجا میبینم
مرید «پیر مغانم» ز من مرنج ای شیخ
چرا که وعده تو کردی و او بجا آورد
.
.
در فرهنگ ایران نیز مهرپرستی تداوم یافت. #زورخانه که ورزشی بر پایه فروتنی و سربازی بود از مهرابه گرفته شد و هفت مقام (نوچه، نوخاسته، پهلوان، کهنه سوار، پیشکسوت، صاحب زنگ، مرشد) داشت. اصطلاحات مهرورزی، قسم به پیر، یار غار، مُهر سکوت بر لب نهادن، مستی و راستی و .. میراث این آیین است
هر چه هست، شب یلدا (زایش در سریانی) شب میلاد مهر است؛ شبی که نیاکانمان در کنار یکدیگر تا پاسی از شب به شادی میگذراندند تا در سپیدهدم و با طلوع «خورشید مهربان» پیروزی مهر بر اهریمن را ببیند. رازِ میل به زیستن در این مرزوبوم را، با همه خطرات، در «پیروزی نور بر تاریکی» ببینید!
جاري تحميل الاقتراحات...