İskilipli Atıf kimdir? Neden asılmıştır? Suçunu kabul edip Atatürk'ten af dilemiş midir? BELGELERLE ANLATALIM.
1️⃣- İskilipli Atıf, 1876 yılında Çorum’un İskilip ilçesinin Toyhane köyünde doğmuştur. Dedesi Hasan Kethüda’nın köydeki çiftliklerinde özel hocalardan ders almıştır.
1️⃣- İskilipli Atıf, 1876 yılında Çorum’un İskilip ilçesinin Toyhane köyünde doğmuştur. Dedesi Hasan Kethüda’nın köydeki çiftliklerinde özel hocalardan ders almıştır.
2⃣-İstanbul’a gelip eğitimini tamamlayarak müderris olmuştur. II. Abdülhamid döneminde Bodrum’a sürgüne gönderilmiştir. Bodrum’dan gizlice Kırım’a kaçan İskilipli Atıf, daha sonra Varşova’ya gitmiş, II. Meşrutiyet’in ilanından bir hafta önce İstanbul’a dönmüştür.
3⃣-Meşrutiyet döneminde ise Mahmut Şevket Paşa’nın katledilmesi meselesinde parmağı olduğu gerekçesiyle önce Sinop’a, daha sonra sırasıyla Çorum, Boğazlıyan ve Sungurlu’ya sürgün edilmiştir.
4⃣-Görülen o ki İskilipli Atıf, hem II. Abdülhamid yönetimi ile hem de İttihatçı hükûmetle sorun yaşamıştır. Yine anlaşılıyor ki II. Abdülhamid döneminden başlamak üzere devlet, faaliyetlerini zararlı gördüğü İskilipli Atıf’ı gözetim altında tutmuştur.
5⃣-Millî Mücadele yıllarına gelindiğinde İskilipli Atıf’ı Mustafa Sabri ile birlikte Müderrisler Cemiyetini kurarken görüyoruz. 19 Şu-bat 1919’da Cemiyet-i Müderrisin adıyla kurulan bu yapı, 24 Aralık 1919’da Teâli-i İslam Cemiyeti adını almıştır.
6⃣-Millî Mücadele karşıtlığıyla tanınan bu cemiyetin başkanlığına Mustafa Sabri, ikinci başkanlığına İskilipli Atıf getirilmiştir. Mustafa Sabri’nin şeyhülislam olması üzerine İskilipli Atıf, Teâli-i İslam Cemiyeti’nin başkanı olmuştur.
7⃣-Teâli-i İslam Cemiyeti, “Ey Anadolu’nun masum ve mazlum ahalisi!” başlığıyla bir beyanname yayınlamıştır. Yunan uçaklarıyla atılan beyannamede insanlar milli kurtuluş mücadelesine destek VERMEMEYE, hatta Mustafa Kemal'i öldürmeye davet edilmiştir.
8⃣-Şimdi de beyannameler meselesini bir kenara koyalım ve Teâli-i İslam Cemiyetinin diğer faaliyetlerini inceleyelim. Şehir merkezlerinin haricinde, küçük kasabalara da şubeler açan cemiyetin faaliyetleri dönemin istihbarat teşkilatlarından Mim Mim Grubu’nun gözünden kaçmamıştı.
9⃣-İstihbarat raporlarında Teâli-i İslam Cemiyetinin yaptığı bir toplantıda alınan karara göre büyük şehirlerde Askerî Polis Teşkilatı bulunduğundan, teşkilatların bulunmadığı Akçaşehir, Şile, Kozlu, Kilyos, Amasra, Cide, Ayancık’a adam çıkarmayı düşündükleri belirtilmişti.
🔟-Bunların hedefleri Bolu, Boyabat, Bafra gibi iç kısımlara giderek Kuvayımilliye aleyhinde propaganda yapmak olacaktı. Genelkurmay, Teâli-i İslam Cemiyetinin adamlarının muhtelif kıyafetlerle Askerî Polis Teşkilatı bulunmayan küçük sahillere sevk edileceğini bildiriyordu.
1⃣1⃣-Karabekir, Trabzon Valiliğine durumu bildirirken Teâli-i İslam Cemiyetinin adamları için “İslamiyet perdesi altında birçok fırıldak çevirmek isteyen kişiler” ifadesini kullanmış, teyakkuzda bulunulmasını ve cuma namazı için toplanan cemaatin bu konuda uyarılmasını istemişti.
1⃣2⃣-Bir başka raporda Teâli-i İslam Cemiyetinden İngiliz emellerinin hizmetkarı olarak bahsediliyor ve benzer uyarılar yapılıyordu. İstihbarat teşkilatlarımızın çabalarına rağmen Cemiyetin bazı isyanlar çıkardığını veya isyanları desteklediğini de rahatlıkla söyleyebiliriz.
1⃣3⃣-Örnek verecek olursak Biga’da Teâli-i İslam Cemiye-ti mensuplarının katılımıyla ayaklanan isyancılar “Padişahtan başka kuvvet tanımayız, Kuvayımilliyeyi dağıtmak için malen, bedenen bütün kuvvetlerimizi harcamaya ahdettik” diyorlardı.
1⃣4⃣-Nevşehir Teâli-i İslam Cemiyeti şubesi Kaymakam Nedim Bey’in başkanlığında kurulmuştu. Niğde’de çıkan irticai olaylar Nevşehir Teâli-i İslam Cemiyetinin sekiz üyesinin Niğde’ye gitmesiyle iyice kızıştı.
1⃣5⃣-Bütün bunlar olurken Teâli-i İslam Cemiyeti’nin başkanı İskilipli Atıf idi. Cemiyetten hiçbir zaman istifa etmeyen İskilipli Atıf elbette başkanı olduğu dönemde yapılan bu faaliyetlerden haberdardı ve rahatsız değildi.
1⃣6⃣-1924 yılına gelindiğinde İskilipli Atıf "Frenk Mukallitliği ve Şapka" adlı bir kitapçık yazmış ve şapka giymenin dine aykırı olduğundan bahsetmiştir. 25 Kasım 1925’te 671 sayılı Şapka Kanunu kabul edilip mebus ve devlet memurlarına şapka takma zorunluluğu getirilmiştir.
1⃣7⃣- Aralık 1925'te Şapka Kanunu bahane edilerek Erzurum, Sivas, Kayseri, Maraş gibi illerde hükûmet aleyhinde isyanlar çıkmıştır. isyan yerlerinde İskilipli Atıf'ın şapka kitabı bulunması üzerine İskilipli Atıf tutuklanarak Giresun İstiklal Mahkemesinde yargılanmıştır.
1⃣8⃣-Giresun İstiklal Mahkemesi, İskilipli Atıf’ı serbest bırakırken kitapçıkların toplanmasına ve dağıtımının yasaklanmasına karar vermiştir.
1⃣9⃣- Bu yasağa rağmen kitapçıkların dağıtılmasına devam edildiği anlaşılınca İskilipli Atıf 1926 yılı Ocak ayında bu sefer Ankara İstiklal Mahkemesinde yargılanmış ve şapka olaylarında halkı isyana teşvik ve "anayasayı değiştirmeye teşebbüs" suçundan idam edilmiştir.
2⃣0⃣-Özetle; İSKİLİPLİ ATIF, ŞAPKA GİYMEDİĞİ İÇİN ASILMAMIŞTIR; ÇÜNKÜ ŞAPKA KANUNUNA GÖRE YALNIZCA MİLLETVEKİLLERİ VE MEMURLARIN ŞAPKA GİYME ZORUNLULUĞU VARDIR. İSKİLİPLİ ATIF’IN ŞAPKA GİYMESİ KANUNEN ZORUNLU DEĞİLDİR.
2⃣1⃣-Mahkeme tutanaklarında açıkça görüldüğü gibi İskilipli Atıf, Frenk Mukallitliği ve Şapka adlı kitapçığın çıkan isyanlarda kışkırtıcı rol oynadığının ve kitapçığın dağıtılmasının yasaklandığı tarihten sonra bile isyan bölgelerine gönderdiğinin anlaşılması üzerine
2⃣2⃣-Genel Ceza Kanunu’nun 55. Maddesi uyarınca “Türkiye Cumhuriyeti Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nu kısmen ya da tamamen değiştirmek veya görev yapmasını engellemeye cebren teşebbüs” suçundan idam edilmiştir.
2⃣3⃣-İskilipli Atıf Atatürk'ten af diledi mi?
4 Şubat 1926’da Polis Müdürlüğüne getirilen İskilipli Atıf'a idam edilmeden önce bir diyeceklerinin olup olmadığı sorulmuştur. Son sözleri zapta geçirildikten sonra Taşhan’ın yanındaki meydanda cezanın infazı gerçekleştirilmiştir.
4 Şubat 1926’da Polis Müdürlüğüne getirilen İskilipli Atıf'a idam edilmeden önce bir diyeceklerinin olup olmadığı sorulmuştur. Son sözleri zapta geçirildikten sonra Taşhan’ın yanındaki meydanda cezanın infazı gerçekleştirilmiştir.
2⃣4⃣-Zabıt tutanağına yansıyan son sözlerinde İskilipli Atıf’ın suçunu kabul eden bir tavır takındığı, Atatürk ile İsmet Paşa’dan özür dilediği ve idam cezasının 101 yıl hapis cezasına çevrilmesini istediği görülmektedir.
2⃣5⃣- İskilipli Atıf: Mustafa Kemal Paşa ve İsmet Paşa Hazretlerinin merhametlerine dehalet ederim ve bizi aflarını rica ediyorum. Hiç olmazsa cezamızın yüz bir seneye iblağını rica ediyorum.
2⃣6⃣- İskilipli Atıf'ın mahkeme kayıtlarını ve daha pek çok belgeyi "İskilipli Atıf Gerçeği" kitabımda bulabilirsiniz.
Sipariş vermek isteyenler için: trendyol.com
Sipariş vermek isteyenler için: trendyol.com
2⃣7⃣- İskilipli Atıf'la ilgili merak ettiğiniz tüm sorulara cevap verecek 34 sayfalık detaylı bir yazıyı Patreon hesabımda paylaştım. Buraya kadar yazılanların tamamı arşiv belgelerine dayanmaktadır. Belgelere de buradan ulaşabilirsiniz.
patreon.com
patreon.com
2⃣8⃣-44- Siz de çalışmalarıma destek vermek için aşağıdaki linke tıklayarak cüzi bir ücret karşılığında Patreon hesabıma üye olabilirsiniz.
patreon.com
patreon.com
جاري تحميل الاقتراحات...