Bahman Ansari
Bahman Ansari

@Ansari_Bahman

11 تغريدة 3 قراءة Mar 20, 2023
رشتوی جدید
کلمه و واژهٔ #مشروطه از کجا آمد؟
این سوالی بود که امروز یه دوستی از من پرسید و تصمیم گرفتم مفصل درموردش بنویسم.
اشتباه نیست اگر بگوییم واژهٔ مشروطه، مهم‌ترین واژهٔ ساخته شده در ادبیات سیاسی ایران طی صد و پنجاه سال اخیر است. اما این واژه به چه معنی است و از کجا اومد؟
٢-
اولین بار یک قرن و اندی پیش و در زمانی که مردم ایران خسته از بی‌کفایتی و بی‌عدالتی قجرها و اوضاع نابسامان به خیابان‌ها اومدن، کلمه مشروطه کم‌کم شنیده شد. این عبارت به مرور بیشتر و بیشتر بر سر زبون‌ها افتاد و سرانجام نام انقلابی که یک قرن پیش انجام شد و بزرگ‌ترین انقلاب
٣-
دموکراتیک در میان کشورهای آسیایی بود، با نام زیبای #انقلاب‌_مشروطه مشهور شد.
حالا ببینیم کلمه مشروطه یعنی چی؟
یه سری تفسیرهای عجیب دراین مورد وجود داره. مثلا برخی این کلمه رو، ادای ناصحیح کلمه لاشارت (la Charte) فرانسوی میدونن. که تفسیر «من‌درآوردی» و غلطیه.
۴-
مشروطه در اصل ترجمه‌ای ابداع‌شده برای عبارت constitutional است.
کمی برگردیم عقب‌تر.
در ادبیات سیاسی جهان، از دوران باستان تا دو سه قرن پیش، مفهوم «حکومت پادشاهی» به‌طور کلی معادل بود با «پادشاهی مطلقه». چون شاه بالاترین مرجع بود، حکم او حکم ایزدان و خدایان شمرده میشد و حرف
۵-
اول و آخر در هر کشوری را شاه اون کشور میزد.
اما با پیدا شدن مفاهیم مردم‌سالاری و گرفتن یقهٔ پادشاهان، ملت‌ها به سمت و سویی حرکت کردند که حاکمیت قانون رو به جای حاکمیت یک فرد ( =یعنی شاه) برقرار کردند و از اینجا به بعد، قدرت شاه به نمایندگان مردم (در مجلس یا پارلمان) منتقل شد.
۶-
برای همینه که در دنیای امروز، جز چند مورد خاص که بیشتر در کشورهای عقب‌مانده مشاهده میشه (به لحاظ فکری عقب‌مانده)، مثل عربستان، امارات، عمان، قطر، برونئی و اسواتینی که هنوز حاکمیت فردی در اونجا جریان داره، در پیشرفته‌ترین و متمدن‌ترین کشورها مثل ژاپن، سوئد، نروژ، انگلستان و...
٧-
حاکمیت قانون جاری و ساری است و شاه فقط یک نماد سمبلیک میباشد و قدرت اجرایی خاصی ندارد.
این حاکمیت قانون به جای حاکمیت مطلقه در کشورهای پادشاهی با عبارت constitutional شناخته میشه.
در ایران و از حدود یک قرن و اندی قبل، برای عبارت constitutional، معادل فارسی مشروطه
٨-
انتخاب شد. مشروطه در مقابل مطلقه است. از ریشه شرط میاد و معنی دقیق و صحیح پادشاهی مشروطه رو میشه اینطور توصیف کرد: سیستم پادشاهی که در اون شاه، با یک سری «شرط‌های ازپیش‌تعیین‌شده» مثل شرط عدم دخالت در حکومت و عدم دخالت در سیاست‌های اجرایی، فقط به عنوان یک نماد، می‌تونه بر
٩-
تخت پادشاهی بنشینه.
جالب‌ترین نکته اینه که احتمالا تصور می‌کنید کلمه مشروطه، یک واژهٔ عربی است. ولی اینطور نیست! در زبان عربی کلمه مشروطه هیچ معنایی نداره و اصلا به لحاظ ادبی، مشکل ساختاری داره! معادل constitution در زبان عربی، واژهٔ #دستوریة است.
بنابراین نیاکان ما در ایران
١٠-
برای ترجمهٔ عبارت constitutional که هیچ معادلی در ادبیات سیاسی ایران نداشت (چون همیشه حکومت در ایران طی 2700 سال، پادشاهی مطلقه بود) اومدن و کلمه مشروطه رو با بهره‌گیری از ریشهٔ عربی شرط، ساختند تا «حکومت پادشاهی رو مشروط به تمکین از قانون و مردم‌سالاری» کنند.
ریتوییت شما، خستگی نویسنده رو در می‌بره 💚

جاري تحميل الاقتراحات...