رشتوی خوب: «هویت مجازی چندگانه»
یکی گلایه کرده که چرا من اسمم مستعاره ولی اسم واقعی مخترعین ایرانی آنتن تسلا رو گفتهم!
فارغ از عمق استدلالش، از این فرصت استفاده کردم و نگاه و توصیههایی بر «هویت [چندگانه] در دنیای دیجیتال» نوشتم. ⬇️
#رشتو
#مهسا_امینی
یکی گلایه کرده که چرا من اسمم مستعاره ولی اسم واقعی مخترعین ایرانی آنتن تسلا رو گفتهم!
فارغ از عمق استدلالش، از این فرصت استفاده کردم و نگاه و توصیههایی بر «هویت [چندگانه] در دنیای دیجیتال» نوشتم. ⬇️
#رشتو
#مهسا_امینی
1️⃣ نقش/Role
تعریف «نقش» و چندگانگیش مفهوم قدیمیایه.
مثلاً شخص ۱۰ صبح یه کارمند یا CEO هست، ۶ عصر یه پدر، ۸ شب پای تلفن با والدین یه فرزنده، ۱۰ شب یه دوست بامزه توی مهمونی، و ۱۲ شب یه پارتنر حرفهای توی تخت!
این چندگانگی نقش/وظایف، با اینکه گاهی تعویض مداومش سخته، رایجه.
تعریف «نقش» و چندگانگیش مفهوم قدیمیایه.
مثلاً شخص ۱۰ صبح یه کارمند یا CEO هست، ۶ عصر یه پدر، ۸ شب پای تلفن با والدین یه فرزنده، ۱۰ شب یه دوست بامزه توی مهمونی، و ۱۲ شب یه پارتنر حرفهای توی تخت!
این چندگانگی نقش/وظایف، با اینکه گاهی تعویض مداومش سخته، رایجه.
2️⃣ هویت/Identity
وقتی پای سؤال معروف «من کیام؟/Who am I» باز میشه، بحث سر «هویت»ه.
در دنیای عادی، اکثر آدمها یک هویت دارن و با همون اسم میخوابن و بیدار میشن.
حتی داشتنِ بیش از یک هویت، به اسم بیماری «اختلال تجزیه هویت/DID»، یا عامیانهش «چندشخصیتی/MPD»، شناخته میشه.
وقتی پای سؤال معروف «من کیام؟/Who am I» باز میشه، بحث سر «هویت»ه.
در دنیای عادی، اکثر آدمها یک هویت دارن و با همون اسم میخوابن و بیدار میشن.
حتی داشتنِ بیش از یک هویت، به اسم بیماری «اختلال تجزیه هویت/DID»، یا عامیانهش «چندشخصیتی/MPD»، شناخته میشه.
داشتن هویتهای (۱)چندگانهی (۲)خودخواستهی (۳)غیر بیمارگونه/اختلالآور (۴) موازی، چندان رایج و فراگیر نبوده تو تاریخ بشر.
حداکثر یا توی بالماسکه برای فان و اونم موقتی، یا توی فیلمهای هالیوودی و قهرمانپروری (بتمن، ماسک، V for Vendetta) برای نشون دادن یه هویت دوگانه و برتر.
حداکثر یا توی بالماسکه برای فان و اونم موقتی، یا توی فیلمهای هالیوودی و قهرمانپروری (بتمن، ماسک، V for Vendetta) برای نشون دادن یه هویت دوگانه و برتر.
3️⃣ چندهویتی دیجیتال
حالا، توی دنیای دیجیتال، آدما میتونن هویت/Identityهای متعدد داشته باشن و کاملاً خودخواسته!
مثلاً داشتن اکانتهای متعدد تو یه سوشالمدیا (مثل توییتر) یا حتی بینشون (مثل اکانت لینکداین، در قیاس با توییتر)
درسته اینا «اکانت»ن اسماً، اما گاهی هویت دارن!
حالا، توی دنیای دیجیتال، آدما میتونن هویت/Identityهای متعدد داشته باشن و کاملاً خودخواسته!
مثلاً داشتن اکانتهای متعدد تو یه سوشالمدیا (مثل توییتر) یا حتی بینشون (مثل اکانت لینکداین، در قیاس با توییتر)
درسته اینا «اکانت»ن اسماً، اما گاهی هویت دارن!
4️⃣ چرا «هویت»؟
ترتیبش برای من اینه:
۱. اکانت
۲. نقش
۳. شخصیت
۴. هویت
و واقعاً بهنظرم گاهی دقیقاً شاهد هویت جدید هستیم، و بد/بیماری هم نیست!
هویت جدید:
- اسم داره
- محبوبیت و جایگاه متفاوتی داره
- دوستها و گروههای خودش رو داره
- و مهمتر از مهمه: جدا و مستقل زندگی میکنه!
ترتیبش برای من اینه:
۱. اکانت
۲. نقش
۳. شخصیت
۴. هویت
و واقعاً بهنظرم گاهی دقیقاً شاهد هویت جدید هستیم، و بد/بیماری هم نیست!
هویت جدید:
- اسم داره
- محبوبیت و جایگاه متفاوتی داره
- دوستها و گروههای خودش رو داره
- و مهمتر از مهمه: جدا و مستقل زندگی میکنه!
4️⃣ دلایل وجود/پیدایش چندهویتی دیجیتال
۱. حریم/privacy شخصی (امنیت فردی، اجتماعی، فیزیکی)
۲. تجربهی زندگی موازی بهتر (کارمند دونپایه دفتری، که شبا توی ویدیو گیم لیدر شاخ یه گروه ۵ الی ۵۰ نفرهس)
۳. تجربهی مکرّر شروع زندگی متفاوت از نو (برخلاف «یکبار زندگی میکنیم یا YOLO»)
۱. حریم/privacy شخصی (امنیت فردی، اجتماعی، فیزیکی)
۲. تجربهی زندگی موازی بهتر (کارمند دونپایه دفتری، که شبا توی ویدیو گیم لیدر شاخ یه گروه ۵ الی ۵۰ نفرهس)
۳. تجربهی مکرّر شروع زندگی متفاوت از نو (برخلاف «یکبار زندگی میکنیم یا YOLO»)
۴. فرار (قیام، تابوشکنی، ماجراجویی جسورانه)
۵. رها شدن و رها بودن از بندها و مسئولیتها (آزادی، قوانین خودنوشته)
این دلایل میتونن چندتاشون با هم باشن. مثلاً مادری که از زندگی نرمال و تکراری و بچهداری خسته شده، احساس زندانی بودن میکنه، و میخواد هشتگ هم بزنه و بیپرده فحش بده!
۵. رها شدن و رها بودن از بندها و مسئولیتها (آزادی، قوانین خودنوشته)
این دلایل میتونن چندتاشون با هم باشن. مثلاً مادری که از زندگی نرمال و تکراری و بچهداری خسته شده، احساس زندانی بودن میکنه، و میخواد هشتگ هم بزنه و بیپرده فحش بده!
این چندهویتی دیجیتال، یه پدیده جدیدیه و حداکثر شاید ۲۰ سالشه تو دنیا.
بهنظر من (نه روانشناسم، نه مدعی) این نه همون چندنقشی قدیمی هست، نه بیماری تجزیه هویت! یه چیز جدید و خودخواسته و متفاوته.
لازم به تأکیده که من نمیگم هر اکانت مستعاری اینه. اما میگم این پدیده رایجه.
بهنظر من (نه روانشناسم، نه مدعی) این نه همون چندنقشی قدیمی هست، نه بیماری تجزیه هویت! یه چیز جدید و خودخواسته و متفاوته.
لازم به تأکیده که من نمیگم هر اکانت مستعاری اینه. اما میگم این پدیده رایجه.
5️⃣ بده یا خوبه؟
نمیشه گفت. یه سری تحلیل هولهولکی روانشناسی من اینور اونور دیدهم که در حد یه مامان سنتی، فقط بدیهاش رو میگن! اما برای خوبیهاش نیاز به مطالعات عمیق (و علمی، گروه کنترل و مقایسه) و طولانی هست.
علیالحساب، من خودم حداقل ۴ تا دارم و راضی هم هستم. :)
نمیشه گفت. یه سری تحلیل هولهولکی روانشناسی من اینور اونور دیدهم که در حد یه مامان سنتی، فقط بدیهاش رو میگن! اما برای خوبیهاش نیاز به مطالعات عمیق (و علمی، گروه کنترل و مقایسه) و طولانی هست.
علیالحساب، من خودم حداقل ۴ تا دارم و راضی هم هستم. :)
برای من:
۱. هویت هنری/ادبیم (۱۵۰۰ تا نوشته، یه مشت عکس هنری) توی یه دامنه قدیمی از ۲۰۰۴
۲. هویت لینکداینی و رزومه و کتاب و اختراعات و ... توی یه دامنه از ۲۰۰۶
۳. هویتم توی یه بازی آنلاین از ۲۰۰۸
۴. این هویت لوکوموتیو و دامنه locomo.tips از ۲۰۲۱
۱. هویت هنری/ادبیم (۱۵۰۰ تا نوشته، یه مشت عکس هنری) توی یه دامنه قدیمی از ۲۰۰۴
۲. هویت لینکداینی و رزومه و کتاب و اختراعات و ... توی یه دامنه از ۲۰۰۶
۳. هویتم توی یه بازی آنلاین از ۲۰۰۸
۴. این هویت لوکوموتیو و دامنه locomo.tips از ۲۰۲۱
هر کدوم اینا ایمیل آدرس، اسم، دومین اینترنتی، و مرزهای خودشون رو دارن. و خیلی دوستام تو دنیای واقعی/مجازی فقط یکی دو تا از اینا رو میدونن. (مرزهاش کیپ کیپ هم نیست. گاهی نشتی داره!)
نه میگم خوبه، نه بده. پدیده جدیدیه در دنیای مدرن، من خودخواسته دوستش دارم، ضررم نمیزنم به کسی.
نه میگم خوبه، نه بده. پدیده جدیدیه در دنیای مدرن، من خودخواسته دوستش دارم، ضررم نمیزنم به کسی.
6️⃣ خب چیکار کنیم؟
من ۵+۵ تا توصیه دوستانه دارم به ۲ دسته دوستان:
الف) به ناظرین خارجی
۱. احترام، احترام، احترام!
کنجکاوی بد نیست. گوگل کردن هم هرگز جرم نیست. اگرم مرزی لو بره مقصر خود طرفه عمدتاً (جز سواستفاده از اعتماد).
منتهی، به «خواست» طرف احترام بذاریم. مثل حجاب اختیاری!
من ۵+۵ تا توصیه دوستانه دارم به ۲ دسته دوستان:
الف) به ناظرین خارجی
۱. احترام، احترام، احترام!
کنجکاوی بد نیست. گوگل کردن هم هرگز جرم نیست. اگرم مرزی لو بره مقصر خود طرفه عمدتاً (جز سواستفاده از اعتماد).
منتهی، به «خواست» طرف احترام بذاریم. مثل حجاب اختیاری!
۲. پذیرش
هویت دیجیتال آدما رو بپذیرین!
اگه طرف هویتش «مورچهخوار ختنهنشده» هست، براش کاری نداره اسمش رو بذاره «سیّد مرتضی خاتونآبادی». با عکس جدید (غیر سرچ معکوس) و شناسنامه فتوشاپی و ایمیل و ID مرتبط.
الکی پلیس نشین و حق کسی رو کم نکنین. دنیای دیجیتال هست با قوانین خودش.
هویت دیجیتال آدما رو بپذیرین!
اگه طرف هویتش «مورچهخوار ختنهنشده» هست، براش کاری نداره اسمش رو بذاره «سیّد مرتضی خاتونآبادی». با عکس جدید (غیر سرچ معکوس) و شناسنامه فتوشاپی و ایمیل و ID مرتبط.
الکی پلیس نشین و حق کسی رو کم نکنین. دنیای دیجیتال هست با قوانین خودش.
کلاً (نظر به «دروغ گفتن راحته»ی بالا) بهنظرم بیمزهس که کارتِ «تو هویتت واقعی نیست پس مشکوکی، سایبریای، دژمن هستی، هکری، حق حرف زدن نداری، ترسویی، بزدلی، ...» یا «اگه راس میگی اسمتو بگو» رو بازی کنین.
چون عملاً معناش اینه که دوست دارین یه دروغ خوب بشنوین تا یه حقیقت غیررایج!
چون عملاً معناش اینه که دوست دارین یه دروغ خوب بشنوین تا یه حقیقت غیررایج!
۳. مهارت تفکیک حرف از گوینده
این یه توانایی سودمند در دنیای دیجیتاله که بتونین «چی میگه» رو از «کی میگه» جدا کنین و بسنجین.
دنیای دیجیتال بهشدت شلوغه! و روزانه با صدها نفر تعامل دارین (برخلاف دنیای عادی.) و اگه بخواین هی روی گوینده وقت بذارین، هم کم میشنوین، هم گاهی اشتباه!
این یه توانایی سودمند در دنیای دیجیتاله که بتونین «چی میگه» رو از «کی میگه» جدا کنین و بسنجین.
دنیای دیجیتال بهشدت شلوغه! و روزانه با صدها نفر تعامل دارین (برخلاف دنیای عادی.) و اگه بخواین هی روی گوینده وقت بذارین، هم کم میشنوین، هم گاهی اشتباه!
۴. بازبینی مفهوم اعتماد
زیادند افرادی که یکشبه توزرد از آب در میان، یا از اول پلن سواستفاده دارن.
اعتماد کلاً تو دنیای دیجیتال سخته. واسه همین بهتره توهّم «اوه باید بتونم اعتماد کنم» سنتی رو نیارین اینجا.
این دنیا متفاوته. با درک قوانین جدیدش، خودتونم راحتتر بازی میکنین. :)
زیادند افرادی که یکشبه توزرد از آب در میان، یا از اول پلن سواستفاده دارن.
اعتماد کلاً تو دنیای دیجیتال سخته. واسه همین بهتره توهّم «اوه باید بتونم اعتماد کنم» سنتی رو نیارین اینجا.
این دنیا متفاوته. با درک قوانین جدیدش، خودتونم راحتتر بازی میکنین. :)
۵. درک دنیای متفاوت!
دنیای متاورسِ زاکربرگ دور از دسترس نیست. و خیلی زود به اونجا هم میرسیم.
اجباری در کار نیست. اما هر چی زودتر بپذیرین و اداپته بشین، به نفع خودتونه.
میتونه خوشتون بیاد کلاً یا نیاد، اما انکار کردنش به ضرر خودتونه. پس بهتره با ذهن باز و پذیرا بیاین جلو!
دنیای متاورسِ زاکربرگ دور از دسترس نیست. و خیلی زود به اونجا هم میرسیم.
اجباری در کار نیست. اما هر چی زودتر بپذیرین و اداپته بشین، به نفع خودتونه.
میتونه خوشتون بیاد کلاً یا نیاد، اما انکار کردنش به ضرر خودتونه. پس بهتره با ذهن باز و پذیرا بیاین جلو!
ب) توصیههام به تجربه/دارندگان هویتهای مجازی
۱. تجربه!
مثل خوردن سوشیه. بد نیست، ممکنه مدل شما نباشه، یا طول بکشه تا عادت کنین، اما زندگی چیزی نیست جز فرصت تجربهها!
بالطبع دردسرها، دغدغهها، مزایا و معایب خودشو داره. و حتی سوئیچ کردن هم گاهی سخته. منتهی به امتحانش میارزه.
۱. تجربه!
مثل خوردن سوشیه. بد نیست، ممکنه مدل شما نباشه، یا طول بکشه تا عادت کنین، اما زندگی چیزی نیست جز فرصت تجربهها!
بالطبع دردسرها، دغدغهها، مزایا و معایب خودشو داره. و حتی سوئیچ کردن هم گاهی سخته. منتهی به امتحانش میارزه.
۲. تعریف دقیق
با شرایط سابق و حاضر ایران و جوّ توییتر، یحتمل خیلیا فکر عمیقی نکردهن به این مسأله و دیفالت یه اسم مستعار گذاشتهن رفته.
منتهی فکر کردن به چراییِ این اکانت، جالبه! اینکه آیا صرفاً اکانته؟ یا شخصیت؟ یا هویت؟
حدس من: احتمالاً هویت رو انکار میکنین. ولی هویته!
با شرایط سابق و حاضر ایران و جوّ توییتر، یحتمل خیلیا فکر عمیقی نکردهن به این مسأله و دیفالت یه اسم مستعار گذاشتهن رفته.
منتهی فکر کردن به چراییِ این اکانت، جالبه! اینکه آیا صرفاً اکانته؟ یا شخصیت؟ یا هویت؟
حدس من: احتمالاً هویت رو انکار میکنین. ولی هویته!
۳. تنظیم مرز و حریم
حتماً امنیت پابلیک هویتتون رو جدی بگیرین. اگه اسمتون رو گذاشتهاین مثلاً D4FF0D11 و یکی حدس بزنه و بگرده مطمئن شه اسمتون «نرگس» هست، مشکل از شماست، نه اون! اگه دوست ندارین، نشانه/clue جا نذارین. :)
مضافاً داشتن [حداقل] یه ایمیل جدا توصیه میشه.
حتماً امنیت پابلیک هویتتون رو جدی بگیرین. اگه اسمتون رو گذاشتهاین مثلاً D4FF0D11 و یکی حدس بزنه و بگرده مطمئن شه اسمتون «نرگس» هست، مشکل از شماست، نه اون! اگه دوست ندارین، نشانه/clue جا نذارین. :)
مضافاً داشتن [حداقل] یه ایمیل جدا توصیه میشه.
۴. تعیین حریمها
برای خودتون حریمهای مشخص بذارین. و سعی کنین این حریمها الکی ج*ده نشه!
اگرم خواستین حریمی بشکنه و هویت دیگری آشکار شه به کسی، حتماً:
- آروم و بیعجله
- با شناخت کافی و نه از تهدید
- با مسئولیتپذیری خودتون
ریسک کنین! تا جایی که بتونین پای لرزش هم وایسین. :)
برای خودتون حریمهای مشخص بذارین. و سعی کنین این حریمها الکی ج*ده نشه!
اگرم خواستین حریمی بشکنه و هویت دیگری آشکار شه به کسی، حتماً:
- آروم و بیعجله
- با شناخت کافی و نه از تهدید
- با مسئولیتپذیری خودتون
ریسک کنین! تا جایی که بتونین پای لرزش هم وایسین. :)
۵. و در پایان: یادتون نره حالش رو ببرین!
هیچچیزی این وسط بد نیست. اتفاقاً روراست بودن و فکر کردن به اینکه دقیقاً چه اتفاقی داره میافته و چرا، در کنار صداقت و پذیرش خود، خیلی هم حال میده و لذت مجاز و قشنگیه از زندگی!
دمتونم گرم که خوندین. نظری بود در خدمتم و ریت هم ممدوح!🙌
هیچچیزی این وسط بد نیست. اتفاقاً روراست بودن و فکر کردن به اینکه دقیقاً چه اتفاقی داره میافته و چرا، در کنار صداقت و پذیرش خود، خیلی هم حال میده و لذت مجاز و قشنگیه از زندگی!
دمتونم گرم که خوندین. نظری بود در خدمتم و ریت هم ممدوح!🙌
پ.ن.۱.
دلیل خوب ششم و قابل تأمل برای چراییِ پیدایش هویتهای موازی دیجیتال.
دلیل خوب ششم و قابل تأمل برای چراییِ پیدایش هویتهای موازی دیجیتال.
پ.ن.۲. دلیل هفتم برای پیدایش هویت در دنیای مجازی
جاري تحميل الاقتراحات...