در بخش اول این رشته خلاصه ای از پیشرفتهای پروژه آماد تا قبل از توقف آن درنتیجه لو رفتن و سپس ترس ازگرفتاری به سرنوشت صدام را توضیح دادم.بعد از لو رفتن پروژه در سال 1383 فعالیتها محدود شده و با تمرکز بر روی راههای با ردپای کمتر (مثلا شبیه سازی کامپیوتری) ادامه میابد.
با گرفتار شدن آمریکایی ها در عراق در سال 2007 پروژه مجددا در بعضی جاها فعالتر می شود که مهمترین سند آن شروع به ساخت تاسیسات الغدیر برای غنی سازی نهایی اورانیوم در فردو است. این تاسیسات هم در سال 2009 لو رفته و کش و قوسها چندین ساله سرانجام بدون پاسخ دادن به
مساله حذف زیرساخت تولید بمب اتم در پروژه آماد به وهم برجام انجامید.
اما امروز:ازاسفند 1398 وپس از کشته شدن سلیمانی، خفت ناتوانی در دادن پاسخ وتهدید ترامپ به حذف حلقه رهبری ج.ا. علایم قوی بر نیت آشکار نظام به حرکت نهایی به سمت تولید سلاح هسته ای به چشم می خورد. سوال اساسی این
اما امروز:ازاسفند 1398 وپس از کشته شدن سلیمانی، خفت ناتوانی در دادن پاسخ وتهدید ترامپ به حذف حلقه رهبری ج.ا. علایم قوی بر نیت آشکار نظام به حرکت نهایی به سمت تولید سلاح هسته ای به چشم می خورد. سوال اساسی این
سوال اساسی این است که بازگشت به سطح توانمندی پروژه آماد در اسفند 1383 و تکمیل کارهای نهایی چقدر طول خواهد کشید؟
1-مواد شکافت پذیر «ثبت و اعلام شده»: طبق گزارش ماه می 2022 آژانس با اندکی برونیابی تا پایان این ماه حدود 47 کیلوگرم اورانیوم 60%
1-مواد شکافت پذیر «ثبت و اعلام شده»: طبق گزارش ماه می 2022 آژانس با اندکی برونیابی تا پایان این ماه حدود 47 کیلوگرم اورانیوم 60%
در دسترس خواهد بود. هم اکنون 332 سانتریفیوژ آی آر-6 در دو آبشار تونلهای فردو می توانند با احتساب 3 یا 4 روز زمان برای تغییر آرایش ظرف مدت حدود 21 تا 22 روز 33 کیلوگرم اورانیوم 90 درصد که برای دو سلاح با طراحی پیشرفته تر 15 کیلوگرمی کافی است را فراهم کنند.
اما درباره وسیله انفجاری قضیه پیچیده تر است: 1-هرکسی که در پروژه های بزرگ کار کرده باشد می داند که بازآفرینی آنها از روی اسناد و مدارک صرف غیر ممکن است چون بادیدن صرف نتایج طراحی، طراحان بعدی نمی توانند از فرایند ذهنی گروه اول برای رسیدن به آن طرح آگاه باشند.
سوالهای طراحی دوباره ظاهر می شوند و این خود منجر به تغییر یا بازطراحی زیرسامانه ها و در نهایت طرح کلی می شود. مثال معروف آن این است که بازسازی فنی پروژه آپولو در سفر به ماه برای آمریکایی ها غیر ممکن است چون به غیر از تجهیزات و پیمانکاران بخشی از دانش ضمنی با نفرات فراموش شده است.
۲-اگر فقط قرار باشد از سرقت آرشیو یک چیز را دریابیم آن عملکرد بسیار ضعیف در مستندسازی دانش فنی کسب شده است. صرف ایده ی نگهداشتن آرشیو بصورت کاغذی به جای میکروفیلم و داده ها به جای CD روی DVD و با دما و رطوبت کنترل شده خبر از بی اطلاعی از اصول اولیه نگهداری اسناد و مدارک می دهد.
3- حدود 20% آرشیو هم توسط اسراییل به غنیمت گرفته شده و احتمال آنکه نسخه پشتیبانی از آن جای دیگری وجود داشته باشد ناچیز است.
بعلاوه تبدیل کردن اسناد مدارک + تجهیزات (اگر هنوز بعد از 20 سال قابل استفاده باشند) به اورانیوم کروی کار آسانی نیست و نیاز به سطح عجیبی از مستندسازی دارد:
بعلاوه تبدیل کردن اسناد مدارک + تجهیزات (اگر هنوز بعد از 20 سال قابل استفاده باشند) به اورانیوم کروی کار آسانی نیست و نیاز به سطح عجیبی از مستندسازی دارد:
علی بیک نفر دوم برنامه سلاح بیولوژیک شوروی می گوید فقط تولید یک گونه از باکتری سیاه زخم از لحظه خارج کردن نمونه از گاوصندوق تا زمان بارگیری پودر در کلاهک در 12 مجلد قطور مرحله به مرحله مستند شده بود. چنین کاری برای سلاح هسته ای که هرگز ساخته نشده چندین مرتبه نمایی دشوارتر است.
4- با توجه به سیستم اداره بخشهای مختلف نظامی منجمله صنایع نظامی به سبک تیولداری که یک نفر برای سالها مالک و صاحب یگان یا صنعت می شود (مثلا مقایسه کنید سلطه محمد ناظری از 1387 تا 1395 بر یگان تکاوری دریای سپاه را با محدودیت 2-4 ساله فرماندهی دریگانهای مشابه غربی). اینجا هم
فخری زاده تا زمان مرگش صاحب و مالک پروژه هسته ای بوده است. دور از ذهن نیست که کشتن او به عنوان دفتر معین این پروژه و کسی که تصویر کلی آن را در دست داشته است بازیابی بخشهایی از آن را غیر ممکن کند و هر آنکسی که جانشین او شده باید راه حلها و تیم خودش را بیابد.
5- در باب نیروی انسانی: پروژه های با این سطح پیچیدگی فنی نیازمند افرادی هستند که در سن بازدهی حداکثری (23 تا 36-37 سالگی) باشند. متوسط سنی دانشمندان پروژه منهتن 25 سال، مهندسان ناسا در پروژه سفر به ماه 28 سال و بنیانگذاران 7 شرکت فناوری با ارزش بیش از 100 میلیارد دلار دنیا
هم 25 سال است. از بین دانشمندان درگیر در آغاز پروژه آماد شهریاری 30 ساله، طهرانچی 31 ساله، علیمحمدی 37 ساله و فریدون عباسی 38 ساله بودند که همگی در حداکثر بازدهیx تجربه خود قرار داشتند. همین را در نسل بعدی مثلا داریوش رضایی نژاد که روی Bridge Wireها کار می کرد (31 سال) میبینید.
کلید زدن دوباره پروژه برای پیمودن چند قدم باقیمانده همچنان نیازمند افراد جوان و در سن طلایی است که با ولع و اشتیاق چالشهای فنی را حل کنند. اینجاست که می شود گمانه هایی درباره یکی دو ترور آشکار صورت پذیرفته در هفته های اخیر و مرگ یک مهندس جوان در جایی در پارچین که
که محتمل است مرتبط با شکل دهی و ماشینکاری موادمنفجره بوده است را طرح کرد.
6- در مجموع بخشهایی از دانش فنی تولید شده در بیست سال پیش نیاز به باز آفرینی دارد که احتمالا در صدر آنها تستهای انفجاری و گردآوری داده مرتبط با آنهاست. اما هم تامین نیروی انسانی و
6- در مجموع بخشهایی از دانش فنی تولید شده در بیست سال پیش نیاز به باز آفرینی دارد که احتمالا در صدر آنها تستهای انفجاری و گردآوری داده مرتبط با آنهاست. اما هم تامین نیروی انسانی و
و هم این آزمونها ردپایی از خود باقی می گذارند. این به غیر از دامن زدن به جنگ نسبتا گرم اسراییل برای واردکردن خسارات کوتاه مدت (و بی فایده) می تواند بازه تقریبی از زمان باقی مانده برای سر هم کردن بمب اتم شیعه را در اختیار سرویسهای خارجی قراردهد.
و از نگر من این تخمینها مولد این احساس وضعیت اضطراری با وقوع حوادث یا اخطارهای بسیار آشکاری است که دو سال قبل تصورشان هم ممکن نبودو کسی گمان کرده فاصله زیادی با پرکردن خلاهای باقیمانده در پروژه آماد نیست. تنها چیزی که می توانم اضافه کنم آن است
پنهان کردن یک کار در این شرایط با وضعیت امنیتی جمهوری اسلامی بسیار دشوار است: تدارکات برای تست بمب اتم شیعه اینبار احتمالا در تونلی افقی به جای طرح چاه عمودی پروژه آماد. هر چند که من گمان نمی کنم ضرورتی برای تست فوری اش پس از ساختنش حس کنند.
جاري تحميل الاقتراحات...