چند مورد درباره قضایای اخیر:دوستان گاهی بصورت خصوصی از من می پرسند ج.ا. چقدر برای برای تکمیل کارهای نهایی اولین سلاح هسته ای (مهم نیست که قابل حمل نظامی باشد یا نه) زمان احتیاج دارد؟ و پاسخ من همیشه یکی است: عدد اغراق آمیز حدود سه ماه!
به گمانم وقت بحث درباره این رقم است:
به گمانم وقت بحث درباره این رقم است:
اسناد آرشیو هسته ای نشان دادند که پروژه ی آماد برای ساخت ۶ کلاهک هسته ای تا پیش از آنکه به علت تهاجم آمریکا به عراق بر سر سلاحهای کشتار جمعی، سقوط ۲۱ روزه صدام و هراس ناشی از سرنوشت مشابه متوقف شود، فاصله زیادی تا اولین تست سلاح هسته ای نداشت (احتمالا در سال 1384)
چند معیار برای اندازه گیری پیشرفت پروژه در آن زمان وجود دارد:
1- تستهای انفجاری اجزا که نوع و تعداشان اطلاعات زیادی درباره گره های حل نشده پروژه به دست می دهند
2-تدارکات برای تست محصول نهایی
3-ساخت و تجهیزکارگاههای ریخته گری، ماشینکاری و مونتاژ سلاح
1- تستهای انفجاری اجزا که نوع و تعداشان اطلاعات زیادی درباره گره های حل نشده پروژه به دست می دهند
2-تدارکات برای تست محصول نهایی
3-ساخت و تجهیزکارگاههای ریخته گری، ماشینکاری و مونتاژ سلاح
در زمینه تستهای انفجاری اجزا:
در کاری ضربتی فقط در بازه هفت ماهه بین مهرماه 1381 تا فروردین 1382 یکصد و هشتاد و شش تست انفجاری اجزا فقط در چهارسایت شناخته شده در قبل سرقت آرشیو و در مجموع 192 تست انفجاری در 7 سایت که هنوز محل یکی ازآنها کشف نشده صورت پذیرفته بود.
در کاری ضربتی فقط در بازه هفت ماهه بین مهرماه 1381 تا فروردین 1382 یکصد و هشتاد و شش تست انفجاری اجزا فقط در چهارسایت شناخته شده در قبل سرقت آرشیو و در مجموع 192 تست انفجاری در 7 سایت که هنوز محل یکی ازآنها کشف نشده صورت پذیرفته بود.
هدف تستهای انفجاری با این تعداد اطمینان از کارکرد درست اجزای مختلف سلاح شامل چشمه نوترونی، مولد شوک، چاشنی های چند نقطه ای و یکنوایی موج انفجار و ... بوده است.
اما در میان اینها دو دسته از آزمایشها در سایتهای مریوان (یا آباده که نتانیاهو در سال 1398 افشا کرد) و پروژه
اما در میان اینها دو دسته از آزمایشها در سایتهای مریوان (یا آباده که نتانیاهو در سال 1398 افشا کرد) و پروژه
و پروژه پور میدانی نشانه های کافی از بلوغ برنامه در آن زمان را به دست می دهند.
در آباده دو نوع آزمایش انجام می شد: تست مولد شوک چند نقطه ای در ابعاد بزرگی که امکان آزمودنش در محفظه وجود نداشت و از آن مهمتر تست بقای سنجشگر نوترونی در نتیجه موج انفجار.
در آباده دو نوع آزمایش انجام می شد: تست مولد شوک چند نقطه ای در ابعاد بزرگی که امکان آزمودنش در محفظه وجود نداشت و از آن مهمتر تست بقای سنجشگر نوترونی در نتیجه موج انفجار.
در تست نوع اول مولد شوک به یک سری فیبر نوری در نقاط مختلف سطح داخل کره مجهز شده و با کمک تجهیزات اپتیکی از راه دور امکان سنجش همزمانی رسیدن موج انفجار به سطح داخلی کره فراهم می شد. این یکنواختی موج انفجار تضمین کننده انفجار درست و کامل سلاح هسته ای است.
تست نوع دوم برای مشخص کردن آن بود که آیا سنجشگر نوترونی آنقدری در مقابل موج انفجار دوام می آورد که بتواند اطلاعات رابه دستگاههای داده برداری منتقل کند. این دو تست آخرین آزمونها پیش از تست سرد کامل با اورانیوم ضعیفتر از سطح سلاح برای آزمون نهایی چشمه نوترونی/انفجاربه شمار می روند.
در پروژه پورمیدانی روشهای اندازه گیری قدرت تست زیرزمینی سلاح هسته ای توسعه یافته بودند. دستاورد پروژه پور میدانی چهار آزمون انفجاری بزرگ در دشت کویر در چاههای زیرزمینی و سپس کالیبره کردن داده های لرزه نگاری ایستگاههای اطراف برای تشخیص قدرت انفجار بود.
بعلاوه در پروژه دیگری به نام ابوذر یک پنج محل احتمالی برای تست سلاح هسته ای مکانیابی شده بودند و سپس در تابستان همان سال 1381 گروه اکتشافی اقدام به بررسی زمین شناسی تفضیلی (گسلها، سفره های آبهای زیرزمینی و ...) مناطق کویر شمال نای بند و ثبت آنها نموده بود.
اینها تدارکات اولیه برای تست نهایی زیرزمینی سلاح هسته ای به شمار می روند. در کنار آن: حداقل یک تست MPI در سایت سنجریان با کابل ۲۲۰ متری (شبیه سازی انفجار از راه دور) انجام شده بود. یک نکته جالب درباره پروژه پورمیدانی زمان پایان آن است که برای پاییز سال 1383 برنامه ریزی شده بود.
ساخت قطعات نهایی:
اسناد آرشیو نشان می دهند دو کارگاه یکی بصورت نمونه سازی برای ریخته گری،ماشینکاری و مونتاژ احتمالا شش بمب اول و دیگری برای همان عملیات منتهی بصورت گسترده جهت تولید انبوه سلاح در دست ساخت و تجهیز بوده اند. کارگاه پایلوت تا مرحله تجهیز به کوره خلا و سی ان سی های
اسناد آرشیو نشان می دهند دو کارگاه یکی بصورت نمونه سازی برای ریخته گری،ماشینکاری و مونتاژ احتمالا شش بمب اول و دیگری برای همان عملیات منتهی بصورت گسترده جهت تولید انبوه سلاح در دست ساخت و تجهیز بوده اند. کارگاه پایلوت تا مرحله تجهیز به کوره خلا و سی ان سی های
پیشرفت کرده بود و تکمیل شده محسوب می شد و در آن بصورت گسترده عملیات ریخته گری و ماشینکاری با فلزات مشابه و جایگزین اورانیوم تمرین شده بود.
اسناد آرشیو اطلاع می دهند که سایت در اسفند 1381 تکمیل و آماده انجام عملیات بر روی اورانیوم بوده است. بعلاوه متعلقات لازم برای مونتاژ کامل سلاح هسته ای هم ساخته شده و در دست آزمایش بودند.
در کنار این پروژه در پارچین تونلهای بزرگی برای جای دادن کارگاههای تولید انبوه سلاح (برای آینده و گسترش زرادخانه؟) تحت عنوان پروژه شهید بروجردی حفر و در مرحله تکمیل ابنیه و تاسیسات ساختمانی بوده اند.
همه ی این تکه های پازل نشان می دهند که پروژه ی آماد در آستانه ی رسیدن به تست بوده (صرف نظر از موفقیت یا عدم موفقیت تست اول) و گلوگاههای فنی اصلی برای یک طراحی محافظه کارانه نه چندان پیشرفته با جرم بحرانی حدود 25 کیلوگرم را درآغاز سال 1383 پشت سر گذاشته بوده است.(پایان بخش اول)
بخش دوم رشته توییت را از اینجا دنبال کنید:
جاري تحميل الاقتراحات...