١/١٧ در آوریل ١٩٧۵، جرالد فورد از کنگره درخواست بودجه ٣٠٠میلیون دلاری کرد تا بعد از خروج از ویتنام، ١٧۵هزار ویتنامی که به آمریکاییها کمک کرده بودند نیز خارج شوند. یکی از مخالفان سناتور ٣٢ساله جو بایدن بود که از دید او آمریکا الزام اخلاقی و عرفی برای این ویتنامیها نداشت.
پیروزی در جنگ افغانستان بسیار سریع و طی چند هفته اتفاق افتاد و نیروهای زمینی افغانستان نقش مهمی داشتند. در ادامه دو سال اول جنگ نسبتا خوب پیش رفت اما ناگهان یک اتفاق همه چیز را تغییر داد، جنگ عراق. مدت کوتاهی بعد از شکست دادن طالبان کاخ سفید به دنبال طرحریزی جنگ با عراق بود.
چند هفته بعد از شروع جنگ عراق، رامسفلد پایان جنگ افغانستان و شروع دوره ثبات و بازسازی را اعلام کرد. پایان جنگ شعار کمپین اوباما بود، و سال ٢٠١٠ با حضور ١٠٠ هزار آمریکایی خونینترین سال نیز بود که ۵٠٠ آمریکایی کشته شدند. اوباما دوران خود را با ٨٠٠٠ سرباز در افغانستان پایان داد.
پایان جنگ شعار کمپین ترامپ هم بود اما به توصیه مشاوران نظامی خود در آگوست ٢٠١٧ چهار هزار سرباز به افغانستان اعزام کرد. ترامپ صریحا گفت که هدف نه nation building بلکه مبارزه با تروریستها است. به تحرکات نظامی آزادی عمل بیشتری دارد و دور جدیدی از خشونتها برای دست بالا
داشتن در مذاکرات، بین دو طرف شدت گرفت. نتیجه آن هم با ٢۵٠٠٠ کشته خونینترین سال از ٢٠٠١ بود. اما به تدریج از آن فاصله گرفت و زلمای خلیلزاد خواست تا با طالبان به توافقی برسد که در آن نیرویهای خارجی افغانستان را ترک کنند. با فشار دولت ترامپ، افغانستان ۵٠٠٠زندانی طالبان را آزاد کرد
که بسیاری از آنها فورا تفنگ به دست گرفتند. در ژانویه ٢٠٢٠ که بایدن شروع به کار کرد، تنها ٢۵٠٠ سرباز در افغانستان حضور داشتند. باب گیتس وزیر اسبق دفاع جمله جالبی در مورد بایدن دارد که: بایدن در هر تصمیم حساس سیاست خارجی در سمت اشتباه ایستاده.
توجیهی که گاهی برای خلاصی از افغانستان اعلام میشود توجه بیشتر به مسأله چین است با آزادسازی منابع سیاسی نظامی و مالی درگیر در افغانستان. اما چندان نزدیک به واقعیت نیست. چند هزار سرباز برای نگهداشتن وضعیت سابق کافی بود که تغییری در تعادل نظامی در آسیای شرقی ایجاد نمیکند.
خروج از افغانستان اگرچه باعث کاهش هزینهها میشود اما چندان چشمگیر نیست. این سربازها هرجا باشند هزینه دارند. برای کشوری که تنها دو دهه بعد از تاسیس در ۵قاره پایگاه نظامی تاسیس کرد و در حال حاضر ٧٠٠و اندی پایگاه در سراسر جهان دارد،
حفظ یک پایگاه برای قدرتمندترین ارتش تاریخ هزینه گزافی نیست. اگرچه حدود ۶٠٪ آمریکاییها موافق خروج بودند اما فشار افکار عمومی هم اصلا مسالهای نبود. در همان نظرسنجی بسیاری اعتراف کردند اصلا پیگیر اخبار افغانستان نیستند
از زمان بوش تا کنون چشمانداز و امیدواری نسبت به افغانستان پیوسته کمتر و کمتر شد: در دوره بوش دولتی پایدار و آزاد، در دوره اوباما طالبان تضعیف شده که به حداقلی از هنجارهای روز احترام بگذارد، در دوره ترامپ کاهش خشونت، در دوره بایدن هم هیچ. آمریکاییها هرگز تصور نمیکردند
این حضور طولانی مدت در افغانستان لازم باشد. در طول ٢٠سال ٢۴هزار آمریکایی کشته و زخمی شدند و مجموع هزینهها بالغ بر ٢.٢هزار میلیارد دلار شد. پروژههای بازسازی این کشور نتیجه ملموسی نداشت، و بعد از تقلب در انتخابات ٢٠٠٩ و ٢٠١۴ و همچنین فساد فراگیر امیدی هم به روند توسعه سیاسی نبود.
آمریکا در ساخت نیروهای نظامی افغانستان به صورت سازمان مدون با زیرساختهای مناسب و لازم ناتوان بود. طی این ٢٠سال یک جنگ مشخص و با راهبردی روشن نداشت بلکه هر سال با طرحی جدید درگیر اهداف کوتاه مدت بود. فرایند ملتسازی از نبود تعهد جدی و اراده قوی رنج میبرد.
کوهستانی بودن و نبود راه مناسب، مبادلات تجاری و همچنین تامین امنیت را بسیار دشوار میکند. مسالهای که شوروی را زمینگیر کرد. در سال ٢٠٠١ تنها حدود ۴٠کیلومتر راه آسفالت در این کشور وجود داشت. از اولین اقدامات در افغانستان ساخت مسیری با سرمایهگذاری چند کشور بود
که شهرهای بزرگ را به هم وصل میکرد. نقل قول معروفی از بوش بود که هر جا راه پایان یابد طالبان آغاز میشود. امید زیادی به این جاده و شروع بازرگانی و تجارت وجود داشت. اما در نهایت با صرف بیش از ٣ میلیارد دلار به جایی نرسید و بخشهای زیادی از آن به دلیل خرابکاری از بین رفتند.
به دلایل امنیتی هزینه برخی نقاط ۵میلیون دلار بر هر کیلومتر جاده بود. وضعیت جغرافیایی افغانستان یعنی کوهستانی بودن، نداشتن راه به دریا، و همچنین مرز با پاکستان که از میان قبایل پشتون میگذرد کنترل کامل نظامی بر افغانستان را غیر ممکن میکند.
قبل از شوروی، امپراطوری بریتانیا هم ٣بار برای فتح افغانستان تلاش کرد و موفق نبود.
ترک صحنهای که که آمریکا وارد آن شده بود و باید به آن متعهد باشد هزینههای خواهد داشت که شاید از هزینه ادامه حضور کمتر باشد اما خروج از افغانستان به اعتبار استراتژیک آمریکا لطمه جدی میزند.
ترک صحنهای که که آمریکا وارد آن شده بود و باید به آن متعهد باشد هزینههای خواهد داشت که شاید از هزینه ادامه حضور کمتر باشد اما خروج از افغانستان به اعتبار استراتژیک آمریکا لطمه جدی میزند.
تاریخ نشان داده امیدواری و خوشبینی هیچ جایی در تحلیل خاورمیانه ندارد. افغانستان محلی برای رشد جهادیها خواهد بود، و خروج آمریکا مومنتوم تازهای به آنها خواهد داد.
جاري تحميل الاقتراحات...