دوستان خصوصی و آشکار اصرار می کنند درباره ی حادثه نطنز بنویسم. در این لحظه فقط می توان درباره ی چیزهایی که احتمالشان ناچیز یا کم است صحبت کرد و توضیح بیشتر/مثبت را واگذار کرد به آمدن تصاویر ماهواره ای. به نوعی فقط می شود احتمالات کمتر را رد کرد.
۱- احتمال بمباران هوایی با «جنگنده سرنشین دار» چه اف-۱۶ و چه اف-۳۵ اندک/صفر است. چرا؟به غیر از دشواری برد و سوخترسانی، حجم تخریب چنان عملیاتی را به صرفه نمی کند. اگر کسی قرار باشد چنان ریسکی را تقبل بکند با خسارت سبک ماجرا را خاتمه نمی دهد و سعی می کند ضربه سنگین وکارسازی بزند.
چرا؟ چون چنان عملیاتی قابلیت تکرار آسان ندارد و متضمن ریسک سقوط و دستگیری خلبانان است که تقبل آن برای تخریب صرفا بخش کوچکی از تاسیسات، هر چقدر هم که مهم باشد عاقلانه نیست.
۲- برخلاف ماجرای چند روز پیش خجیر،احتمال حادثه صنعتی معمولی هم زیادبه نظر نمی رسد. تاسیسات نطنز به دلایل مختلف منجمله سرمایه گذاری فوق العاده زیاد و بازرسی های مکررو نظرات مشورتی کارشناسان آژانس بین المللی انرژی هسته ای احتمالا از بهترین مجموعه های صنعتی از جهت HSE در کشور باشد.
محل تخریب شده سالن مونتاژ مکانیکی سانتریفوژهاست که ماده اشتعال پذیر در آن کاربرد خاصی ندارد و شیفت شب هم در آن برای حادثه در ساعات اولیه بامداد دور از ذهن است. تصاویر نشان داده شده تا این لحظه هم حتی بیشتر از آتشسوزی علامت موج فشاری در داخل ساختمان (انفجار) را نشان می دهند:
من احتمال خرابکاری بامنشا ورود غیرمجاز به مجموعه (نیرومخصوص) را تقریبا صفر می بینم. امکان خرابکاری داخلی با انتقال پنهانی مواد منفجره به مجموعه هم به دلایل حفاظتی خیلی بعید است. امکانات حفاظتی آنجااز فرودگاههای کشور بهتر است وظاهرا از همه آزمون آلودگی به مواد منفجره می گیرند.
بعلاوه اگر این انفجار عمدی بوده باشد با توجه به دامنه نسبتا اندک آن ترکیب خسارت و اثر روانی (تهدید به تکرار گسترده) مد نظر عاملانش به نظر میرسد. با توجه به ساده بودن جلوگیری از تکرار خرابکاری داخلی با استفاده از بازرسی های بیشتر، اثر روانی مورد نظر با خرابکاری قابل دستیابی نیست.
احتمال حمله سایبری هم به همان دلایل بالاتر(نبود ماده اشتعال پذیر) و امنیت بسیار بیشتر پس از تجربه استاکس نت حتی از خرابکاری معمولی هم کمتر است. باید منتظر تصاویر ماهواره ای برای تحلیل دقیق تر ماند.
اما نکته ای که درباره ای تاسیسات نطنز کسی نمی گوید آن است که خسارت مادی چندصد میلیاردی که از این محوطه ۳۰۰ هکتاری توسط جمهوری اسلامی در ۱۸ سال گذشته به ایران وارد شده است،از خسارت ناو هواپیمابر اینترپرایز به عراق در ۱۹۹۱، یا حتی پایگاه جزیره تینان به هیروشیمادر۱۹۴۵بسیاربیشتراست.
خوب اولین تصاویر ماهواره ای با وضوح نسبتا خوب از بقایای ساختمان مونتاژ سانتریفوژها در نطنز منتشر شد. شواهد محتملترین گزینه را «اصابت پرتابه هوایی» نشان می دهند:
قبل از آنکه به تخریب این سازه بپردازم اجازه بدهید نمونه هایی از آثار حملات هوایی روی سازه های مشابه را که در سوریه را مرور کنیم. این نمونه تخریب یک سوله در حمص است. این سوله ۲۶*۴۸ متری تقریبا دو سوم سوله نطنز با ابعاد ۷۵*۴۵ متر است و اگر دقت کنید بخشی از آن باقی مانده است:
این یکی هدف دیگری در نزدیکی فرودگاه دمشق را با ابعادی کمتر از نصف سازه ی نطنز را نشان می دهد که بخشی از سازه شاید حدود کمتر از یک پنجم آن کماکان باقی مانده است. به نحوه پخش شدن ترکشها و بقایای ساختمان (نوک خطوط سبزرنگ) دقت کنید:
در این یکی ظاهرا هدف حمله دو تریلی مستقر در کنار ساختمان بوده اند ولی خود حمله منجر به خساراتی به بخش نزدیکتر و تخریب موضعی ساختمان شده است:
حالا بازگردیم به سازه نطنز:
سطح تخریب کلاس بی(انهدام و ترک ۵۰٪ تا ۷۰٪ دیوارهای آجری تا سطح غیر قابل تعمیر) درتصویر جدید شعاعی حدودا ۲۰ متری (دایره زرد) دارد. این سطح تخریب بر اساس معیار گیلبرت نیازمند بیش از۲۰۰ تا حدود۳۰۰ کیلوگرم موادمنفجره معادل تی ان اتی (باسرعت اولیه) است.
سطح تخریب کلاس بی(انهدام و ترک ۵۰٪ تا ۷۰٪ دیوارهای آجری تا سطح غیر قابل تعمیر) درتصویر جدید شعاعی حدودا ۲۰ متری (دایره زرد) دارد. این سطح تخریب بر اساس معیار گیلبرت نیازمند بیش از۲۰۰ تا حدود۳۰۰ کیلوگرم موادمنفجره معادل تی ان اتی (باسرعت اولیه) است.
بعلاوه شواهد دیگر مثل پخش شدن بقایای ساختمان در جهت شرقی غربی تا فواصلی بیش از ۵۰ متر (خطوط کمرنگ زرد)فرض انفجار ناشی از اصابت پرتابه خارجی از همان سمت عمومی شرق را شدیدا تقویت می کند:
اینکه آن پرتابه چه بوده است (احتمالا نوعی موشک کروز) باید در این لحظه برای مقامات ج.ا. کاملا مشخص باشد. سلاحهای هوا پرتاب چه موشک کروز چه مهمات دورایستای بدون پیشرانش (که احتمالا مربوط به این ماجرا نباشد) از خود بقایایی مشخصی باقی می گذارند که به سرعت در صحنه قابل بازیابی است.
این با ادعای مقامات ج.ا. که می گویند از منشا حادثه مطلع هستند ولی به دلایل امنیتی (احتمالا بار روانی برای پاسخگویی) آن را اعلام نمی کنند تطابق دارد. تشخیص حمله ی هوایی بسیار آسانتر از خرابکاری یا حمله سایبری است:
اگر در این حمله «ابزاردقیق یا تولید منحصر به فردی» منهدم شده باشدتاثیر آن به شکل چندین هفته تا چندین ماه برزمان دستیابی به سلاح هسته ای خواهد بود. انتظار می رود که با توجه به بازرسی های آژانس خرده اطلاعات دیگری هم به بیرون درز کند. با تشکر از ایران اینترنشنال برای تهیه تصاویر.
جاري تحميل الاقتراحات...