نگاهی به سلاحهای بیولوژيک بخش اول (تاریخچه و مقدمه)
۱) تاریخچه جنگ بیولوژیک به اندازه خود جنگ قدمت دارد و صرفا شکل آن تغییر کرده است. در گذشته طرفین نبرد چاههای آب یکدیگر را آلوده و مسموم میکردند یا تیرهای آلوده به سوی یکدیگر پرتاب میکردند. اولین استفاده ثبت شده از عامل #رشتو
۱) تاریخچه جنگ بیولوژیک به اندازه خود جنگ قدمت دارد و صرفا شکل آن تغییر کرده است. در گذشته طرفین نبرد چاههای آب یکدیگر را آلوده و مسموم میکردند یا تیرهای آلوده به سوی یکدیگر پرتاب میکردند. اولین استفاده ثبت شده از عامل #رشتو
۲) بیماری زای بیولوژیکی در جنگ، مربوط به ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است، هنگامی که سولون دولتمرد آتنی، منابع آب دشمن را در محاصره کریسا با گیاه خربق مسموم کرد. در مورد دیگری آتنیها اسپارتها را مقصر مسموم کردن چاهها و شروع طاعون بزرگ در آغاز جنگ پلوپونز میدانستند.مهاجمان مغول وقتی
۳) شهری را محاصره میکردند بدن قربانیان طاعون را با منجنیق به داخل شهرهای محاصره شده پرتاب میکردند تا در اثر طاعون مقاومت آنها شکسته شود، همین امر احتمالا باعث اولین اپیدمی طاعون در اروپا شد که تخمین زده میشود مرگ سیاه در قرن ۱۴ میلادی دو سوم از جمعیت اروپا را کشته است. مهاجران
۴) انگلیسی پتوهای آلوده به آبله را در بین سرخ پوستها توزیع میکردند. در طی جنگ جهانی اول آلمانها تلاش نیمه موفقی صورت دادند تا گلههای احشام ایالات متحده را با سیاه زخم آلوده کنند. در طول جنگ جهانی دوم، اکثر قدرتهای اصلی برنامههای جنگ بیولوژیک را توسعه دادند، اگرچه فقط ژاپن و
۵) احتمالا اتحاد شوروی از سلاحهای بیولوژیک بطور گسترده استفاده کردند. ژاپن استفاده از این سلاحها را بیشتر به جبهه چین محدود کرد و حملاتی را با طاعون و وبا بر علیه غیرنظامیان و سربازان صورت داد. این حملات بدون شک بسیاری از چینی ها را به هلاکت رساند، گرچه برخی از سربازان ژاپنی نیز
۶) مبتلا شدند.برخی از تأثیرات این حملات پس از جنگ همچنان ادامه داشت، زیرا شیوع مکرر وبا در چین حتی پس از تسلیم ژاپن ادامه داشت.پس از جنگ،اتحاد شوروی و ایالات متحده هر دو برنامه مهمی را برای سلاحهای بیولوژیک بنا نهادند، که اغلب بر اساس کار دشمنان شکست خورده خود بنا شده بود. تصادفا
۷) در هر دو کشور، آزمایشات بیولوژیک تلفاتی را به جمعیت غیرنظامیان وارد کرد، گرچه از شیوع عمومی جلوگیری شد. شواهدی قانع کننده وجود ندارد که در طول جنگ سرد، ایالات متحده یا اتحاد شوروی از سلاح های بیولوژیکی به صورت گسترده علیه دشمن خارجی استفاده کرده باشند، گرچه کوبا بطور دورهای
۸) ایالات متحده را به استفاده از سلاح بیولوژیک برای کاهش بازده محصولات متهم میکرد. بازیگران غیر دولتی نیز در این زمینه فعال بودهاند. عوامل فرقه مذهبی راجنیش (اشو) در دهه ۸۰ میلادی سعی کردند سالمونلا را در کافههای عمومی اورگان پخش کنند، گرچه موفقیت چندانی نداشتند. در دهه ۹۰ فرقه
۹) اوم شینریکو اقدام به پخش سیاه زخم در توکیو کرد، اما بواسطه عدم موفقیت ناامید شد و در نهایت به سلاح های شیمیایی روی آورد. پس از حادثه یازده سپتامبر، عوامل تروریستی با ارسال نامههای آلوده به سیاه زخم تعداد انگشت شماری از مردم را کشتند.
موفقیت یک حمله بیولوژیک تا حد زیادی بستگی
موفقیت یک حمله بیولوژیک تا حد زیادی بستگی
۱۰) به این دارد که سلاح توانایی تمیز قائل شدن بین طرفین نبرد را داشته باشد، اما ایجاد عواملی که بتوانند بین دوست و دشمن تبعیض قائل شوند بسیار دشوار است. سلاحهای بیولوژیک مثلا در شرایطی کار میکنند که یک نیرو مصونیت طبیعی داشته است (مثلا نیروهای ارنان کورتس اسپانیایی در مقابل
۱۱) آزتکها) یا شرایطی که باعث تضعیف نیروهای مقابل شوند یا حمله به مدافعان محاصره شده که نمیتوانند از تماس نزدیک با یکدیگر جلوگیری کنند. اما اثرات عوامل بیولوژیکی طولانیتر و بیشتر از شرایط عملیاتی که استفاده از آنها را توجیه می کند باقی می مانند،آنها تمایل دارند تا فراتر از آنچه
۱۲) مهاجم پیش بینی کرده است گسترش یابند. از طرف دیگر، اگر سیستم سیاسی و اقتصادی مدافعان نسبت به مهاجم توانایی کمتری داشته باشد، حمله بیولوژیکی میتواند به نفع مهاجم باشد. به عنوان مثال مهاجم میتواند این دلیل را اقامه کند كه سیستمهای مدیریت بحران آن از مقاومت بیشتری نسبت به دشمن
۱۳) برخوردار است و یا اینكه ویژگیهای این بیماری (به دلیل تفاوت در شیوه زندگی و فرهنگ) تأثیر مخربتری برای دشمن خواهد داشت.به علت تفاوت در عادات غذایی،حملات بیولوژیکی بر علیه انواع خاصی از دامها یا کالاهای کشاورزی میتواند برای طرف مقابل ویرانگر باشد. با این حال،با توجه به غیرقابل
۱۴) پیش بینی بودن چگونگی مقاومت سیستم های سیاسی، راه اندازی یک همهگیری عمومی به امید خسارت کمتر نسبت به دشمن، به عنوان یک سیاست عمومی فوق العاده دارای ریسک است.
تصور عمومی این است که برای ساخت یک سلاح بیولوژیک به تکنیکهای دستکاری ژنتیکی نیاز است، در صورتی واقعیت امر این است که
تصور عمومی این است که برای ساخت یک سلاح بیولوژیک به تکنیکهای دستکاری ژنتیکی نیاز است، در صورتی واقعیت امر این است که
۱۵) عوامل بیماریزای طبیعی بسیار موثری وجود دارند که به خودی خود بسیار کشنده هستند و قابلیت استفاده به عنوان عامل سلاح بیولوژیک را دارند مانند طاعون و سیاه زخم.اما چیزی که باید دانست این است که توانایی بشر در دستکاری ژنتیکی، پیچیده نبودن و در دردسترس بودن امکانات این امر خطر
۱۶) دوچندانی را ایجاد کرده است که میتواند منجر به ساخت سلاحهای بیولوژیک پیشرفتهتری شود.فناوریهای که برای ساخت واکسنها و تولید پروتئین تک سلولی مورد استفاده قرار میگیرند میتوانند کابرد دوگانهای در تولید سلاح بیولوژیک هم داشته باشند.با توجه به سطح فناوری و دسترسی همگانی به آن
۱۷) امروز تقریبا همه کشورها توانایی تولید میکرو ارگانیسمهای بیماریزا را دارند(مقایسه شود با امکانات و سطح پیچیدگی فنی که کشورها برای ساخت سلاح هستهای نیاز دارند)میتوان با دستکاریهای ژنتیکی عوامل بیماریزای طبیعی را موثرتر کرد،این فقط یک امکان برای آینده نیست بلکه در چند دهه گذشته
۱۸) هم اتفاق افتاده است. نمونه مشهور آن نشت ویروس تغییر یافته سیاه زخم از آزمایشگاه بیولوژیک شوروی سابق در استان سوردلوفسک روسیه است که منجر به مرگ حداقل ۱۰۰ نفر(به صورت رسمی)شد سطح این حادثه و پنهانکاری در مورد آن آنقدر زیاد است که به آن چرنوبیل بیولوژیک گفته میشود.در این آزمایش
۱۹) با ورود ژن بیگانه به باسیل سیاه زخم باعث تغییر در خصوصیات ایمنی شناسی آن شده بودند،ثابت شد که واکسنهای موجود در برابر این گونه تغییر یافته ژنتیکی غیر موثر هستند. در مباحث مربوط به مهندسی ژنتیک و سلاحهای بیولوژیکی اغلب گفته میشود که عوامل بیماریزای طبیعی به اندازه کافی خطرناک
۲۰) و کشنده هستند و برای تبدیل آنها به سلاح های بیولوژیکی مؤثر، مهندسی ژنتیک لازم نیست، مهندسی ژنتیک لزوماً در مراحل اولیه یک برنامه زیستی نقش مهمی نخواهد داشت.توسعه سلاح های بیولوژیک قابل اعتماد و مؤثر، نیاز به منابع کافی و یک برنامه تحقیقاتی شدید دارد که باید تدریجا مشکلات را
۲۱) برطرف کند: تهیه گونههای مختلفی از عوامل مناسب بیماریزا،تولید انبوه عوامل بدون از بین رفتن خاصیت بیماری زایی آن و توسعه یک وسیله جنگی موثر برای تحویل عامل بیماریزا به دشمن،مرحله سوم بسیار مشکل است و به استثنای برنامه های عظیم سابق سلاح بیولوژیک ایالات متحده به ندرت انجام شده
۲۲) است، حتی شوروی و عراق بعد از چندین سال کار بر روی این سلاحها صرفا به روشهای ابتدایی تحویل عوامل بیماریزا رسیده بودند. پس قبل از دستکاری ژنتیکی باید ابتدا گامهای اساسی تری برداشته شود.این مورد را باید درنظر گرفت که همه عوامل طبیعی بیماریزا برای ساخت سلاح بیولوژیک مناسب نیستند
۲۳) عامل بیماریزا باید این خواستهها را برآورده کند:۱-باید این قابلیت را داشته باشد که در مقادیر زیاد تولید شود ۲-سریع عمل کند ۳-در برابر عوامل محیطی مقاوم باشد ۴- باید قابل درمان باشد و واکسن مناسب برای آن در دسترس باشد تا از نیروهای خودی محافظت شود. عوامل بالا نشان میدهد که چرا
۲۴) صرفا اقلیتی از پاتوژنها مورد استفاده نظامی قرار میگیرند. سیاه زخم انتخاب اول بسیاری است زیرا تمام این خصوصیات را برآورده میکند.افراد آلوده به سیاه زخم چند روز بعد قابل درمان هستند اما مداخلات ژنتیکی این امکان را فراهم میکند که این بیماری کشندهتر شود.اما خطر بزرگ جای دیگریست
۲۵) امروز دسترسی به ویروسها و عوامل بیماریزا بسیار محدود شده است. به عنوان مثال آبله ۴۰ سال پیش ریشه کن شده است و فقط دو آزمایشگاه به شدت محافظت شده در آمریکا و روسیه این ویروس را نگهداری میکنند که دسترسی به انها ممکن نیست. اما با توجه به توسعه سریع بیولوژی مولکولی فقط زمان لازم
۲۶) است که با سنتز مصنوعی بتوان آن را تولید کرد. مثلا در سال ۲۰۰۲ یک گروه در دانشگاه استونی بروک نیویورک ویروس فلج اطفال مصنوعی را به صورت شیمیایی سنتز کرد، آنها ابتدا کد ژنتیکی را که به صورت آنلاین در دسترس است دریافت کردند، قطعات کوچک DNA را مرتب کردند و به هم اتصال دادند و با
۲۷) ترکیب آنها ژنوم ویروس را ساختند.در مرحله آخر، DNA سنتز شده را به زندگی رساندند و با اضافه کردن یک کوکتل شیمیایی یک ویروس زنده تولید کردند.در حقیقت با این روش میتوان ویروسهای دیگری که کد ژنتیکی کوتاهی دارند را تولید کرد، که حداقل شامل ۵ ویروس میشوند مانند:ویروس ایبولا،ویروس
۲۸) ماربورگ و ویروس آنسفالیت اسبی ونزوئلا. دو مورد اول بسیار نادر هستند و دستیابی به آنها دشوار است.طبق برخی شایعات، اعضای فرقه ژاپنی اوم شینریکو، که حمله مشهور گاز سارین متروی توکیو را اجرا کردند، در طی تلاش ناموفق برای دستیابی به ویروس ایبولا دستگیر شدهاند. گروهها و دولتهایی
۲۹) که تخصص کافی داشته باشند میتوانند از طریق روشی که برای ساخت ویروس فلج اطفال به کار گرفته شد ویروس ایبولا را نیز بسازند. اگر گروههای تروریستی همین تکنیک را برای آبله به کار بگیرند بسیار کشنده خواهد بود،زیرا اکنون نیز درمان موثری برای آن وجود ندارد. با این حال، روش ایجاد ویروس
۳۰) فلج اطفال به صورت مصنوعی نمیتواند مستقیماً به ویروس آبله منتقل شود. ژنوم آبله، با بیش از ۲۰۰ هزار جفت پایه، به مراتب بزرگتر از فلج اطفال است و حتی اگر بتوان دوباره ترتیب کامل آبله را در شرایط آزمایشگاهی ایجاد کرد، به راحتی نمی توان آن را به یک ذره ویروس عفونی زنده تبدیل کرد.
۳۱) اما ممکن است راه های دیگری نیز وجود داشته باشد. به عنوان مثال، ممکن است با یک ویروس نزدیک، مانند آبلهمیمون یا آبله موش شروع به کار کرد و برخی قسمتهایی از ژنوم آنها که با آبله انسانی متفاوت هستن را تغیر داد.در سال ۲۰۰۲ مشخص شد که با جهش در ۱۳ جفت پایه واکسن این بیماری میتوان
۳۲) به خصوصیاتی مطابق با ژنوم آبله دست پیدا کرد.توالی ژنی ویروس ابله در اینترنت وجود دارد و فقط زمان مانع تولید این عامل خطرناک بیماری زا شده است. اما دستکاری عوامل طبیعی کلاسیک فقط یکی از راه های ساخت این تسلیحات است ما در عصری هستیم که این امکان در حال ایجاد شدن است که بتوانیم
۳۳) عواملی را خود طراحی کنیم. ارتش آمریکا در دهه ۹۰ قارچی را تولید کرد که میتوانست در ۷۲ ساعت رنگهای نظامی را از بین ببرد یا در دهه ۹۰ ایالات متحده تحقیقاتی را بر روی قارچهایی انجام داد که میتوانست مزارع تولید خشخاش را رشه کن کند و در چند نقطه انها را آزمایش کرد،از مضرات این
۳۴) آزمایشات این است که آستانه استفاده از سلاحهای بیولوژیک را پایین میاورد
کنوانسیون ژنو مصوب ۱۹۲۵ توسعه سلاحهای بیولوژیک را ممنوع کرده است، اما تحقیقات برای مقابله با آنها مجاز است. هر ساله،امضا كنندگان ملزم به ارائه اطلاعات مشخصی درباره برنامههای تحقیقات بیولوژیك خود به سازمان
کنوانسیون ژنو مصوب ۱۹۲۵ توسعه سلاحهای بیولوژیک را ممنوع کرده است، اما تحقیقات برای مقابله با آنها مجاز است. هر ساله،امضا كنندگان ملزم به ارائه اطلاعات مشخصی درباره برنامههای تحقیقات بیولوژیك خود به سازمان
۳۵) ملل هستند و تخلفات گزارش شده به شورای امنیت سازمان ملل متحد ممكن است منجر به بازرسی شود، اما بازرسیها میتوانند توسط اعضای دائم شورای امنیت وتو شوند و هیچ دستورالعمل محکمی برای اجرای آن وجود ندارد. مهمتر از همه این است که، خطی که تحقیقات بیولوژیک دفاعی مجاز را از همتای تهاجمی
۳۶) خود جدا کند مبهم است. ساخت این سلاحها نسبت به توسعه سلاحی مانند سلاح هستهای امکانات کمتری میطلبد و توسعه آن سادهتر است، از این رو کشورها راحترتر میتوانند تحقیقات و آزمایشات خود را پنهان کنند.
در بیشتر تاریخ بشر، بیماری بیش از خشونت باعث مرگ انسان شده است، حتی نسبت به
در بیشتر تاریخ بشر، بیماری بیش از خشونت باعث مرگ انسان شده است، حتی نسبت به
۳۷) درگیریهای پیچیده. با کمال تعجب، مردمی که وحشت استفاده از بیماری به عنوان سلاح را دارند، بیشتر سعی در ساخت این سلاحها داشتهاند. با این حال، سابقه موفقیت در جنگ بیولوژیکی چندان چشمگیر نیست. در حالی که این امکان وجود دارد که دولتها یا گروههای تروریستی راهی موثر برای بکارگیری
۳۸) عوامل بیولوژیک برای جنگهای آینده پیدا کنند، تأثیر تعیین کننده این قبیل سلاحها همچنان در هاله ابهام قرار دارد.
"سلاحهای بیولوژيک به عنوان بمب اتمی مرد فقیر اطلاق میشوند"
ویلیام شوکراس
در قسمت یا قسمتهای بعدی به تکنیکهای نوین این مبحث خواهم پرداخت
پایان بخش اول
"سلاحهای بیولوژيک به عنوان بمب اتمی مرد فقیر اطلاق میشوند"
ویلیام شوکراس
در قسمت یا قسمتهای بعدی به تکنیکهای نوین این مبحث خواهم پرداخت
پایان بخش اول
جاري تحميل الاقتراحات...